Net als iedere paardeneigenaar, wil ik altijd het beste voor mijn paard. Dit geldt ook voor zadels.

Ik begon met een simpel veelzijdigheid zadel (met boom). Lag goed op mijn paard (volgens de zadelmaker), maar ik vond het zelf op den duur minder lekker zitten. Mij werd verteld dat boomloze zadels heerlijk zitten en passen op ieder paard. Ideaal dacht ik! Gelijk overgestapt naar een boomloos zadel. Na een paar maanden begon ik drukplekken te zien. Toen ben ik mij eigenlijk pas gaan verdiepen in boom(loze) zadels. En probeerde ik achter het antwoord te komen op de veelgestelde vraag: ‘’ Wat is nu het beste voor je paard?

Wat zijn de eisen van een zadel?

We hebben te maken met 2 bewegende individuen met eigen balans/ evenwicht, scheefheden: de ruiter en het paard.
Daartussen moet iets komen wat voor het paard comfortabel zit, bewegingen niet belemmert en het paard vrijheid geeft om spieren te ontwikkelen, de ruiter in balans houdt, de ruiter in de goede houding houdt en dit alles zodat de ruiter toch nog contact blijft houden met het paard. Daarnaast heb je ook nog te maken met continue ontwikkeling van spieren, houdingen en balans van het paard.

Boomloos zadel lijkt het beste…. Of…?

Afgaand op al deze bewegende factoren, zou je kunnen kiezen voor een boomloos zadel: boomloos is flexibel en beweegt mee. Daarnaast is een boomloos zadel makkelijker aan te passen met inlages en pads bij spierontwikkeling en veranderingen.

En op de vraag: ‘past boomloos op ieder paard’: Ja, maar je moet het wel passend maken. Dat betekent dat het boomloze zadel net als een boomzadel overal gelijk moet aansluiten en de pommel moet niet te breed zijn: dan prikt hij aan de bovenkant, ook niet te smal dan prikt hij aan de onderkant. De inlages moeten mooi aansluiten op de rug van het paard, de ruggengraat moet vrij zijn (tenminste 3 vingers moeten er tussen passen) het zadel mag niet ‘klapperen’ en de beugelophanging moet op de goede plek zitten. De plek van de singel maakt ook verschil in hoe het zadel ligt. Is dat allemaal in orde? Dan heb je en prima zadel om veel uren mee te rijden!

Maar…. Juist doordat het boomloze zadel zo ‘mee beweegt’ kan dit ook in je nadeel werken. Een ruiter wat al niet zo’n goede balans heeft, kan hierdoor nog meer uit balans worden gebracht. Een ruiter met een scheve of slechte houding op het paard kan zorgen voor drukplekken en overbelastingen van spieren van het paard doordat het boomloze zadel hierin weinig ondersteund en minder drukverdeling heeft dan een boomzadel (hoe harder een ondergrond hoe beter de drukverdeling, hoe zachter, hoe minder de drukverdeling).

Toch liever een boomzadel….. Of niet?

Dan toch maar liever een boomzadel, mits deze natuurlijk goed aansluit op je paard. Een goed passend boomzadel kan gereden worden zonder dekje, dit is geen probleem voor de rug van het paard. Zodra je hier bijvoorbeeld een bontje onder doet, maak je de ruimte smaller en zal het zadel dan ook strakker komen te zitten, nergens voor nodig dus 😉.

Ja, een boomzadel: uitstekende drukverdeling, zorgt voor houvast en goede houding van de ruiter en houd alles in evenwicht/ balans…. Toch?Ook in boomzadels is nog veel verschil te bespreken, om te beginnen de kussens. Zijn ze gevuld met wol? Synthetisch wol? Gel ? lucht? Schuim? Of troep (wat je helaas ook nog vaak ziet).

Echt wol schijnt tot nu toe het beste te zijn: het is het meest verend en ademend. Nadeel: na enige tijd moet dit geheel vervangen worden. De vering is eruit en het wol gaat klonten (kun je voelen aan de onderkant van de kussens als een soort van bobbeltjes). 
Synthetisch wol is ook een optie, dit is alleen niet echt ademend. Dan heb je nog lucht, maar lucht zet uit als het warm is en krimpt bij kou..

Dan heb je bij boomzadels het probleem dat wanneer je een paard aan het trainen bent en het paard voortdurend spieren aan het ontwikkelen is, je bij elke  groei of ontwikkeling van de spieren een zadelmaker zou moeten laten komen omdat het zadel dan niet meer goed past.

Een boomzadel is over het algemeen ook wat zwaarder dan boomloos. En áls een boomzadel niet helemaal goed zit, kan dit ook grote gevolgen geven (denk aan blessures, ongewenst gedrag, staken enz.).

Tot nu toe hebben we de voor-en nadelen van boom(loze) zadels voor het paard doorgenomen. Hoe zit het dan met de ruiter?

De ene ruiter wil een lekker stevig zadel met veel houvast, de ander vindt dat vreselijk en wilt graag bewegingsvrijheid hebben. Daarnaast is ook de discipline die je rijdt van belang bij de keuze van een zadel. Rijdt jij recreatief of endurance? Hierbij gelden in sommige gevallen ook regels vanuit de sport met wat voor zadel je moet/ mag rijden. 

Conclusie
Hoe dan ook geldt voor zowel boom- als boomloos hetzelfde als het gaat om de pasvorm:

  • Het zadel moet overal op de rug geleidelijk aansluiten

  • Moet geen knelpunten of juist ruimtes hebben

  • Moet ruggengraat vrijheid hebben van tenminste 3 vingers breed

  • Moet schoudervrijheid geven

  • Mag qua lengte niet voorbij de 18e rib komen

En tot slot: moet comfortabel zijn voor zowel ruiter als paard.

Dus, op de vraag: ‘boom- of boomloos’: neem een zadel wat goed past bij jou, de discipline die je doet en je paard. En kijk vooral ook naar hoe je paard reageert onder het zadel. 
Het moet altijd een goed passend zadel zijn, afgestemd op paard én ruiter.

Ps. Voel je vrij om een reactie te plaatsen met ervaringen, op- en/of -aanmerkingen of natuurlijk gewoon als je even wilt delen met wat voor zadel jij rijd!

Mocht je na het lezen van deze blog twijfelen of jouw zadel wel past bij jou en/of je paard? Kun je altijd een bericht sturen voor meer informatie.
Heb je het idee dat jouw paard ook last heeft van zijn rug door een zadel of verkeerde houding? Laat dan niet alleen een zadelpasser komen, maar laat er ook een sportmasseur of fysiotherapeut naar kijken om de rug weer soepel te krijgen. In vele gevallen zijn de spieren al langere tijd vast en hebben deze, ook met een goed passend zadel, even hulp nodig om los te komen.

Uiteraard mag dit bericht gedeeld worden, zodat iedere paardenliefhebber bewust kan kiezen voor een boom(loos) zadel!